آشنایی با آثار تاریخی اصفهان

شنبه, ۲۴ خرداد ۱۳۹۹
آشنایی با آثار تاریخی اصفهان

اصفهان به خاطر وجود زاینده رود و شرایط طبیعی مناسبی که داشت، احتمالاً از نیمهٔ دوم هزاره ۴ ق. م شاهد شکل‌گیری آبادی‌های بسیاری بوده‌است. با این وجود سال شکل‌گیری شهر اصفهان با ابهام رو به رو است و اطلاع دقیقی از آن در دست نیست.در زمان پیش از اسلام به ویژه در زمان ساسانیان سپاهیان مناطق جنوبی ایران مانند فارس و خوزستان، سیستان و… در اصفهان گرد هم می آمدند و سپس به سمت محل جنگ حرکت می کردند به همین دلیل آن را اسپهان یا سپاهان می نامیدند که بعدها به اصفهان تغییر نام داده است. در دوره های تاریخی مختلف جاذبه های دیدنی بسیاری در اصفهان ساخته شده است حتی می توان نشانه هایی از این شهر را در دوران هخامنشیان یافت اما باشکوه ترین دوران برای اصفهان مربوط به دوره صفویه است زمانی که این شهر برای دومین بار پایتخت ایران شد. در این دوره هنر و معماری ایرانی ارزش و اهمیت خاصی پیدا کرد. در این مقاله قصد داریم در مورد جاذبه های تاریخی اصفهان صحبت کنیم.

پیش از ساسانیان: از جاذبه های تاریخی اصفهان که مربوط به پیش از دوره ی اسلامی یا قبل از ساسانیان باشد آثار زیادی باقی نمانده است. در طول جنگ های مختلف بخش زیادی از آنها از بین رفته ولی هنوز تعدادی از باقی مانده های آنها در اصفهان یافت می شود:

قلعه سارویه

یکی از قدیمی ترین آثار تاریخی اصفهان قلعه سارویه یا کهن دژ یا تپه اشرف است که در قرن پنج و یا ششم قبل از میلاد، در آغاز سلطنت هخامنشیان بنا شده است. این قلعه در کنار پل شهرستان و در کناره شمالی زاینده رود قرار دارد. این بنا کتابخانه بزرگی بوده که در زمان حمله اعراب به ایران نابود شده است و اکنون تنها تپه ای از آن باقی مانده است. نام این اثر تاریخی در سال 1375 در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است.

دوره ساسانیان: از جمله آثاری که در زمان ساسانیان، در این شهر به یادگار مانده است و جز کهن ترین جاذبه های دیدنی به شمار می آیند می توان به آتشگاه مهربین،پل شهرستان …. اشاره کرد.

آتشگاه مهربین این آتشگاه در اواخر دوره ساسانی ساخته شده است. کوه آتشگاه مکانی مقدس و و محل دفن طهمورث پیامبر بوده که در حدود سدهٔ ششم پیش از میلاد بنا بر گفتهٔ طبری زندگی می‌کرده‌است این تپه تاریخی از جنس سنگ های رسوبی است و جنس آتشکده از خشت است که آن را با لایه­ هایی از نی تقویت کرده ­اند. این بنا در مسیر اصفهان به نجف آباد قرار دارد و در سال 1330 در فهرست در فهرست آثار ملی ثبت شد.

پل شهرستان یکی دیگر از آثاری که در زمان ساسانیان ایجاد شد پل شهرستان است که قدیمی ترین پل اصفهان محسوب می شود که متاسفانه امروزه از آن اثری نمانده است.اما پل کنونی در حدود ده قرن پیش در زمان سلجوقیان ساخته شده است.

مسجد جامع اصفهان در مکان امروزی مسجد در زمان ساسانیان آتشکده ای با شکوه قرار داشت اما در حدود هزار و دویست سال پیش به جای آن مسجد جامع ساخته شد و در دوران سامانیان،سلجوقیان و آل بویه قسمت هایی به این مکان اضافه شد.

زمان صفویان: در زمان صفویان به خصوص در زمان شاه عباس اول آثار تاریخی بسیاری در شهر اصفهان ساخته شد هنر و معماري در آن زمان اهمیت خاصی پیدا کرد از جمله آثاری که در این دوره ساخته شده است می توان به میدان نقش جهان، مسجد امام، بازار قیصریه، توحید خانه، کاخ چهلستون، کاخ هشت بهشت، کلیسای وانک،مدرسه چهارباغ و سی و سه پل… اشاره کرد.

میدان نقش جهان یكی از مهم‌ترین جاذبه های گردشگری اصفهان، میدان نقش جهان است كه از میادین تاریخی و زیبای اصفهان به شمار می رود. میدان نقش جهان به دستور شاه عباس اول در محل باغی به نام نقش جهان ساخته شد. این میدان مستطیلی شکل به طول 507 متر و پهنای 158 متر در مرکز شهر اصفهان واقع شده است. همچنین این مجموعه در سال ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در سال ۱۳۵۸ جزء نخستین آثار ایرانی بود که به‌ عنوان میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت جهانی رسید.در اطراف اين ميدان بناهای باشکوه و زيبايی چون مسجد شيخ لطف الله، مسجد جامع عباسی کاخ عالی قاپو و سر در قيصريه ساخته شده که هر يک از آنها نمونه ای درخشان از معماری دوران صفويان است.