در سفر به تهران گاهی انقدر درگیر بازدید از جاهای دیدنی و وقت گذراندن در رستوران ها و مراکز خرید آن می شویم که از دیگر جنبه های آن غافل می شویم. یکی از آن ها آشنایی با آداب و رسوم مردم تهران در گذشته است. ما در ادامه قصد داریم بیشتر به این موضوع بپردازیم. احتمالا آشنایی با آداب و رسوم تهران قدیم برای شما نیز جذاب خواهد بود. پوشش مردم ، بازی ها، جشن ها، عزاداری ها، نذری ها و ... همگی بخش مهمی از آداب و رسوم و فرهنگ مردم تهران می باشد. در ادامه به معرفی بخشی از این آداب و رسوم می پردازیم. با ما همراه باشید.

جشن ها

عید نوروز

عید نوروز جزو مهمترین آداب و رسوم تهران است. در روز عید مردم تهران مانند دیگر شهرها به دید و بازدید می‌پردازند، در گذشته بزرگترها به کوچکترها عیدی و تخم مرغ رنگی هدیه می‌دادند. در تهران قدیم در روستاها مراسم از خانه کدخدا یا سالمندان و بزرگان شروع می‌شد.

چهارشنبه سوری

در آخرین چهارشنبه سال مردم تهران به جشن و آتش‌بازی می پردازند و از روی آتش می‌پرند.در این شب آش رشته یا به اصلاح اهالی دماوند تهران کته را می‌خورند.

شب یلدا



شب یلدا



در شب یلدا همانند دیگر مناطق کشور سنت‌های زیبای قدیمی مثل جمع شدن افراد خانواده در خانه‌ی بزرگترها رایج است. اما آنچه در آداب شب یلدا مردم تهران متفاوت است این است که در زمان قدیم، فردای شب چله بسیار مهم بوده است تا جایی که سعی می‌کردند کار خطایی انجام ندهند. مردم قدیم تهران شب یلدا را سمبل برکت و تندرستی، فراوانی شادمانی می‌دانستند. بساط شادی را فراهم کرده و به خوش‌گذارنی می‌پرداختند. از دیگر سرگرمی‌های این جشن قصه‌گویی بزرگترهای فامیل برای کوچکترها می‌باشد.

پنجه

در گذشته مردم تهران پنج روز آخر سال را به جشن و شادی سر زمین های خود می پرداختند. چرا که در این پنج روز احتمال سرد بودن هوا و آسیب به محصولات وجود داشت و آنها با اینکار این بلا را دفع می کردند.

حاجی فیروز

حاجی فیروز یکی دیگر از رسوم مردم تهران قدیم برای نوروز بود. مردی که صورت خود را سیاه می کرد و لباس قرمز بر تن می کرد و با رقص و شادی در خیابان و بین مردم نوید نو شدن سال را می داد.

نامگذاری

در تهران قدیم رسم بود تا شش روز پس از تولد نوزاد زنان و مردان فامیل را دعوت می کردند تا پس از صرف شام دور هم جمع شوند و اسامی انتخابی را لای قرآن بگذارند و فردی نامی را از قرآن بیرون بکشد و اسم کودک انتخاب شود.

تیرماسیزده

در شب 13 تیرماه در روستای آهار افراد خانواده دور هم جمع شده و به نقل داستان‌ها و قصه‌ها می‌پردازند. نوجوانان نیز به پشت بام رفته و دستمالی به ریسمان می‌بندند و به خانه‌ها می‌اندازند، تا صاحب‌خانه کشمش و نخودچی، پول خرد در دستمال بگذارد. در دماوند و فیروزکوه نیز مراسم لال‌بازی اجرا می‌شود.

علفه

مردم تهران شب قبل از تحویل سال را شب علفه گویند که در این شب غذایی مانند ماهی به همراه سبزی پلو، کوکو سبزی و سیر تازه خورده می‌شود، تا بدن در طول سال سالم بماند. در این شب سفره هفت سین را پهن می‌کنند.

بازی ها

بازی ها از مهمترین و اصلی ترین جنبه های آداب و رسوم تهران به شمار می آیند که از مهمترین و مشهورترین این بازی ها می توان به دوز قلعه، چوق توپ، الک دولک، باران می آید جر جر و یه قل رو قل اشاره کرد.

پوشاک



پوشاک



پوشاک یکی از مهمترین جنبه های آداب و رسوم تهران است که لباس آقایان در تهران قدیم شامل: کلاه تخم مرغی، کلاه پهلوی، کلاه لبه کوتاه، سرداری، پیراهن، شلوار و قوای مراد بیگی و لباس خانوم ها شامل: چهار قد چهار گوش، گالش، شلیته، دامن شلواری و دامن های پرچین بودند.

نذری ها

نذری دادن و نذری گرفتن از مهمترین جنبه های آداب و رسوم تهران بوده که از مهمترین این نذری ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
سفره حضرت رقیه (ع) که یکی از قدیمی ترین و متداول ترین نذری های استان تهران بوده که در روزهای دوشنبه، چهارشنبه و جمعه برگزار شده و اعتقاد داشتند که سفره حضرت رقیه را در نزدیکی یکی از مقدس ترین امامزاده ها برگزار کنند تا برکت زیادی داشته باشد.
مولودی خوانی نیز یکی دیگر از مهمترین جشن های مذهبی بوده که در میان خانم ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بود. یکی دیگر از رسوم مردم تهران که در ماه محرم ادا می کردند مراسم تعزیه خوانی بود.