یکی از جشن هایی که با آن به استقبال سال نو می رویم جشن چهارشنبه سوری است. چهارشنبه سوری برای پشت سر گذاشتن غم‌ و ‌اندوه و امید به داشتن سالی پر از خیر و برکت و خوشی در نقاط مختلف ایران جشن گرفته می شود. هر استان با توجه به فرهنگ خود با آداب و رسوم متفاوتی این جشن را برگزار می کند که باعث جذابیت بیشتر این مراسم می شود. گرچه امروزه آداب و رسوم چهارشنبه سوری در شهرهای مختلف به دست فراموشی سپرده شده است اما به بهانه این مناسبت قصد داریم شما را با آن ها آشنا کنیم. پس اگر آداب و رسوم چهارشنبه سوری در نقاط مختلف ایران برایتان جذاب است با ما همراه باشید.

تهران

در تهران قدیم خبری از بمب و ترقه و سروصدا عجیب و غریب نبود. مردم تهران در گذشته با نزدیک شدن شب چهارشنبه سوری اقدام به جمع آوری بوته ها و علف های خشک از بیان های اطراف می کردند. آنها را وارد شهر می کردند و به همراه وسایل کهنه و قدیمی می سوزاندند و این جمله را تکرار می کردند: سرخی تو از من، زردی من از تو.

آذربایجان شرقی

مردم تبریز رسم و رسومات جالبی برای چهارشنبه سوری دارند. قبل از مراسم آن ها به خرید آجیل و شیرینی می روند. پدر مادرها نیز برای تازه عروس دامادها چهارشنبه لیق می برند. چهارشنبه لیق شامل هدایایی مثل پارچه و پیراهن است. آنها قبل از طلوع آفتاب ۷ بار از روی جوی آب می پرند و این شعر را می خوانند: آتیل ماتیل چهارشنبه، آینا تکین بختیم آچیل چهارشنبه. همچنین یکی دیگر از رسومات جالب تبریزی ها در این روز پاشیدن آب و گلاب از روی پشت بام بر روی سر مردم است. مردم تبریز معتقدند این کار باعث عاقبت به خیری می شود.

خراسان



کوزه شکنی



مردم مشهد در چهارشنبه سوری هفت بوته آتش درست می‌کنند و از روی آن می پرند. بعد از اینکه آتش کاملا سوخت خاکستر آن را روی زمین می ریزند تا باد آن را با خود ببرد و نحسی را از آن‌جا دور کند. یکی دیگر از رسم های جالب مشهدی ها در چهارشنبه سوری کوزه شکستن است. آن ها کوزه های قدیمی را با نمک و ذغال پر می کنند و به پشت بام می برند. نمک داخل کوزه نشانه شوربختی و ذغال نشانه سیاه بختی است. تمام افراد خانواده کوزه ها را دور سر خود می چرخانند و آخرین نفر آن را به پایین پرتاب می کند.

سیستان و بلوچستان

مردم سیستان و بلوچستان معتقدند در شب چهارشنبه سوری باید پتوی کهنه، گونی و نمد را به صورت گلوله در بیاورند و آتش بزنند تا نحسی این شب را از بین ببرند.

کردستان



کردستان



در کردستان مردم برای چهارشنبه‌ سوری به صورت دسته جمعی راهی باغ و بوستان می شوند و جشن می گیرند. در راه بازگشت هر فرد سنگریزه جمع آوری می کند و آنها را از سمت شانه به پشت پرتاب می کند. مردم کردستان معتقدند این کار بلا را از آنها دور می کند. از دیگر مراسم‌های رایج در شب چهارشنبه سوری در کردستان مراسم شال اندازی است. در این مراسم جوان ها از روی پشت بام شالی به خانه همسایه آویزان می کنند تا آن را با خوراکی پر کنند.

فارس

مردم شیراز در چهارشنبه سوری به سعدیه می روند و از آب استخر بر روی دختران دم بخت می ریزند. همچنین معتقدند اگر زنان این آب را بر روی خود بپاشند محبتشان در دل همسرانشان زیاد می شود! آنها در این شب آش و حلوا درست می کنند و در کنار یکدیگر جشن می گیرند. همچنین در این شب دور هم جمع شده و از دیوان حافظ فال می‌گیرند که به آن «فال دوره» می‌گویند.

مازندران

کشتی گرفتن یکی از آداب مخصوص و قدیمی مردم مازندران در شب چهارشنبه سوری است که اخیرا به فراموشی سپرده شده است. همچنین یکی از غذاهای معروف مازندرانی ها در این شب آش هفت ترشی است که از هفت نوع حبوبات و سبزی درست می شود.

یزد

در استان یزد نیز چهارشنبه سوری با آداب خاصی برگزار می شود. مردم یزد در شب چهارشنبه سوری هنگام پریدن از روی آتش این شعر را زمزمه می کنند: سرخی تو به رویم، زردیت به جون دشمنونم. مردم یزد نیز خاکستر آتشی که از روی آن پریدند را دور نمی ریزند و آن را در مراسمی به نام کلوخک استفاده می کنند. طی این مراسم سیب زمینی را زیر خاکستر می پزند و نوش جان می کنند.

گیلان



گیلان



در استان گیلان رسم است که در شب چهارشنبه سوری اسپند و کندر بسوزانند و گلاب به صورت خود بزنند. اما یکی از رسوم جالب گیلانی ها این است که فردای چهارشنبه سوری خاکستر آتش شب قبل را پای درختان می ریزند. آنها معتقدند با اینکار درختان بارور می شوند. همچنین آن‌ها دختران دم بخت را به امید گشایش بخت با جارو از درب منزل بیرون می کنند. هم چنین کوزه شکنی برای دفع بلا و نحسی در گیلان نیز مرسوم است.

زنجان

مردم زنجان آداب و رسوم جالبی برای چهارشنبه سوری دارند. یکی از آنها انداختن طناب از دودکش بخاری ها به خانه بود که صاحبخانه موظف بود هر آن‌چه دم دستش بود به طناب ببندد. بعد بر اساس چیزی که به طناب بسته می شد فال می گرفتند. مثلا اگر نان به طناب بسته می‌شد نشان از برکت بود و اگر شیرینی به طناب بسته شده بود نشان از شیرین کامی داشت. علاوه بر این رسومی همچون فال گوش ایستادن و از روی آتش پریدن نیز در این استان رایج است. اما از مهمترین آداب چهارشنبه سوری در زنجان، کوزه شکستن است. مردم زنجان داخل کوزه های قدیمی آب و سکه می ریزند و آن را از پشت بام به پایین پرتاب می کنند. همچنین آن ها در گذشته دختران را به آب انبار می برند و هفت گره بر لباسشان می زدند که این گره ها باید توسط پسران نابالغ باز می شد.

بوشهر

بوشهری ها پس از اینکه در حیاط خانه هایشان آتش درست کردند و از روی آن پریدند، با قایق از روی آب می گذرند. آن ها معتقدند با این کار نحسی این شب از بین می رود.

مرکزی

مردم استان مرکزی علاوه بر جشن و سرور و پریدن از روی آتش، توجه ویژه ای به اموات خود در چهارشنبه سوری دارند. آن ها برای آمرزش اموات مقداری خرما یا شکر پنیر تهیه می کنند و یا حلوا درست می کنند و به دیگران تعارف می  کنند. رایج است که‌ هر فرد یک دانه بردارد و قبل از خوردن، برای آمرزش اموات خیرات دهنده، حمد و سوره ای بخواند و سپس خوراکی را بخورد.

اصفهان



اصقهان



شب چله در اصفهان به شب سرخی معروف است. مردم اصفهان در این شب قاشق زنی می کنند. به این صورت که کودکان و نوجوانان با زدن قاشق به یک ظرف فلزی، به در خانه‌ها همسایه‌ها می‌روند و آن‌ها هم با انداختن شیرینی و شکلات و تنقلات در ظرف آن ها را خوشحال می کردند.