بنظرشما ترسناک ترین اتفاق در هواپیما چیست؟ برخورد صاعقه با هواپیما؟ تکان خوردن هواپیما؟ نقص فنی؟ سقوط یا آدم ربایی؟ راستش را بخواهید ما هم دوست نداریم اوقاتتان را تلخ و دیدتان نسبت به پرواز را منفی کنیم ولی تمام این اتفاقات هر چند کم اما اتفاق افتاده است. در این بین آدم ربایی چیزی است که کمتر از آن صحبت شده است. اتفاقاتی مثل آدم ربایی بسیار نادر است چرا که روز به روز امنیت پرواز بیشتر می شود اما اینکه هواپیما ربایی در طول تاریخ صنعت هوانوردی چندین بار اتفاق افتاده است پنهان کردنی نیست. مطالعه مطالبی در این خصوص نیز ممکن است ابتدا شما را بترساند اما در انتها مطالب جالب و آموزنده ای را در اختیارتان قرار می دهد و به سود شما خواهد بود. پس با ما همراه باشید تا کمی راجع به هواپیما ربایی و واکنش افراد مختلف به آن از خلبان تا مسافران، بدانیم.

تاریخچه هواپیما ربایی



تاریخچه هواپیماربایی



اولین بار در سال ۱۹۳۰ ، همزمان با آغاز جنگ سرد بین شرق و غرب بود که چند نفر از انقلابیون پرویی اقدام به ربودن یک هواپیمای فوکر برای فرار از کشورشان کردند. این اولین جرقه هواپیما ربایی در جهان بود که البته تا ۱۷ سال خاموش شد اما به یکباره از سال ۱۹۴۷ با ربودن هواپیما توسط سه فرد رومانیایی برای فرار به کشور ترکیه مجددا از سر گرفته شد. آمار نشان می دهد که از سال ۱۹۴۷ تا ۱۹۵۳ هواپیما ربایی شدت گرفت. به طوریکه تنها در عرض سه سال ۱۴ هواپیماربایی موفق انجام شد. اما موج دوم هواپیما ربایی از سال ۱9۵۸ شروع شد. شروع این دوره هم زمان با به قدرت رسیدن کاسترو در کوبا بود. به گونه ای که طی مدت ۱۳ سال ، حدود ۲۵ هواپیماربایی موفق و ۷ هواپیما ربایی ناموفق به وقوع پیوست.
به طور کلی از سال ۱۹۳۰ تا ۱۹۸۱ حدود۳۶۴ مورد هواپیما ربایی اتفاق افتاده است که به ترتیب آمریکای شمالی با ۱۲۴ مورد بیشترین سهم و پس از آن آمریکای جنوبی با ۱۰۳ مورد، اروپا ۸۳ مورد ، آسیا ۴۰ مورد و آفریقا ۱۴ مورد را ثبت کرده اند.
نخستین هواپیماربایی در ایران، توسط سه نفر ایرانی در خرداد ماه سال 1349 به وقوع پیوست. در این حادثه یک جت مسافربری هما با تهدید اسلحه و به منظور دریافت پناهندگی سیاسی از دولت عراق ربوده شد.

جالب است بدانید لیلا خالد یک زن چریکی فلسطینی بود که با ربودن یک فروند هواپیمای آمریکایی نام خود را به عنوان اولین هواپیما ربای زن در تاریخ ثبت کرده است.

خلبان موقع هواپیما ربایی چه کاری انجام می دهد؟

خلبان موقع هواپیماربایی چه کار می کند؟

آمادگی برای چنین موارد اضطراری برای هر خلبان ضروری است و طبق دستورالعمل های سازمان هواپیمایی باید به خلبانان در خصوص این موارد آموزش های لازم داده شود. تصور کنید قبل از اینکه هواپیما شروع به پرواز کند یک کد چهار رقمی به آن اختصاص داده می شود که به آن اسکوات کد می گویند. این کد قبل از شروع پرواز توسط برج مراقبت به خلبان اعلام می شود و خلبان این کد را در دستگاهی به نام ترانسپوندر وارد می کند. به این ترتیب این هواپیما با کد اختصاصی خود در طول پرواز در تمامی صفحات رادار شناسایی خواهد شد. اما این موضوع چه ارتباطی به واکنش خلبان هنگام هواپیما ربایی دارد؟ در واقع اولین اقدام یک خلبان پس از هواپیماربایی این است که برج مراقبت را از شرایط آگاه کند. چگونه؟ خلبان کد ۷۵۰۰ را وارد دستگاه ترانسپوندر می کند و اینگونه برج مراقبت را از وجود خطر هواپیما ربایی مطلع می کند. این ارسال کد محرمانه فقط بین خلبان و برج مراقبت صورت می گیرد و خدمه پرواز و مسافران از آن بی اطلاع خواهند ماند. در این شرایط کابین خلبان باید قفل شود و خلبان هواپیما را به نزدیکترین فرودگاه هدایت کند و برج مراقبت نیز باید اولویت فرود به نزدیکترین فرودگاه را برای هواپیما ربوده شده قائل شود چرا که حتی اگر این کد به اشتباه وارد شده باشد نیز باید توسط خود مسئولین بررسی شود چرا که ممکن است خدمه پرواز تحت تهدید هواپیماربا اقدام به کتمان هواپیما ربایی کنند یا در شرایط بدتر هواپیما به دست خود خدمه ربوده شده باشد.
این اقدامات در شرایطی است که خلبان تحت تسلط هواپیما ربا قرار نگرفته باشد. اگر این اتفاق رخ داده باشد خلبان و کادر پرواز طبق آموزش هایی که دیده اند هیچ کاری برای تحریک یا خشمگین کردن هواپیماربا انجام نمی دهند و تا آنجا که ممکن است، سعی می کنند خواسته های آنها را برآورده کنند. چرا که هدف اصلی در این شرایط این است که هواپیما در اسرع وقت با خیال راحت روی زمین فرود بیاید. گفته می شود در برخی مناطق مثل ایالات متحده خلبانان مجاز به حمل اسلحه در کابین خلبان هستند به شرط آنکه خلبان آموزش های ویژه ای در استفاده از سلاح گرم ببیند. اما خلبان اجازه ندارد با اسلحه از کابین خلبان خارج شود. استفاده از اسلحه در داخل کابین به این منظور است که اگر هواپیماربا به داخل کابین راه پیدا کرد با اسلحه تهدید شود و نتواند کنترل هواپیما را به دست گیرد چرا که در این صورت جان هزاران نفر در آسمان و زمین در خطر قرار می گیرد. یکی دیگر از تاکتیک هایی که به ذهن خلبانان برای کنترل این شرایط رسیده است این است که در اثر کاهش فشار کابین کل افراد حاضر در کابین از جمله هواپیماربایان، مسافران و خدمه پرواز بیهوش شوند. پس از آن خلبان برای رسیدن هواپیما روی زمین قبل از به هوش آمدن افراد ، فرود اضطراری انجام دهد. این اتفاق باید قبل از اینکه کسی در معرض آسیب دائمی مغز قرار گیرد بیفتد، در این صورت سطح اکسیژن به حالت طبیعی برمی گردد. اما از آنجایی که ریسک این کار بالاست و عملی کردن آن نیاز به شرایط ویژه ای دارد توافقی برای انجام این عمل هنگام هواپیماربایی صورت نگرفته و تنها در حد ایده مطرح شده است و بسیاری از خلبانان این تاکتیک را برای نجات مسافران هواپیما دور از ذهن می دانند!

مسافران در شرایط هواپیماربایی چه کاری انجام دهند؟



مسافران در شرایط هواپیماربایی



تا اینجا نظر شما چیست؟ اصلا اگر خود شما خدایی نکرده در همچین شرایطی قرار بگیرید واکنشتان چیست‌. خوب است در بخش انتهایی این مطلب به این نکته اشاره کنیم که اگر شما در این وضعیت نامطلوب قرار گرفتید بهتر است چه واکنشی از خود نشان دهید.
هواپیما ربایی ممکن است با سر و صدا ، هیاهو و احتمالاً تیراندازی و داد و فریاد همراه باشد، یا ممکن است آرام و روشمند پیش برود. در هر صورت، نحوه واکنش شما و دیگر مسافران در چند دقیقه اول هواپیماربایی ممکن است نتیجه را تحت تاثیر قرار دهد.
در درجه اول به یاد داشته باشید که هواپیماربایان بسیار عصبی خواهند بود و احتمالاً به اندازه شما و دیگر مسافران می ترسند. پس سعی کنید:

  • آرام باشید و اطرافیان خود را نیز به همین کار تشویق کنید.

  • هواپیماربایان را از نظر جسمی یا کلامی به چالش نکشید.

  • سعی در مقاومت بیهوده و یا حتی فرار نداشته باشید مگر اینکه از موفقیت در این کار کاملاً مطمئن باشید.

اگر تیراندازی رخ داد، سر خود را پایین نگه دارید و پشت صندلی ها پناه بگیرید.

  • خود را از نظر روحی و روانی برای یک چالش طولانی، کمبود غذا و نوشیدنی و شرایط غیر بهداشتی آماده کنید.

  • با حرکات ناگهانی بدن، اظهارات کلامی یا نگاه خصمانه توجه را به سمت خود جلب نکنید.

  • اگر هواپیماربایان شما را مخاطب خود قرار دادند، با لحنی آرام پاسخ دهید.

  • ویژگی های ظاهری و شخصیتی هر هواپیماربا را به خاطر بسپارید تا بتوانید در صورت لزوم این اطلاعات را در اختیار مسئولان قرار دهید.

  • اگر شما یا یک مسافر اطراف به دلیل بیماری یا ناراحتی به کمک نیاز دارد، ابتدا از یکی از اعضای خدمه هواپیما کمک بگیرید. سعی کنید به هواپیماربایان نزدیک نشوید ، مگر اینکه کمک مشابهی توسط آنها برای مسافران دیگر انجام شده باشد.

  • اگر خاتمه حادثه هواپیماربایی شما با دخالت نیروهای نظامی همراه شد هیچ حرکتی ناگهانی انجام ندهید و اقدامی نکنید چرا که ممکن است با هواپیماربایان اشتباه گرفته شوید.

  • اگر صدای شلیک در داخل یا خارج هواپیما را شنیدید ، بلافاصله در شرایط پناهگیری قرار بگیرید.

  • اگر توسط نیروهای امدادی دستور حرکت داده شده است، این کار را سریع انجام دهید و دستان خود را در هوا یا پشت سر قرار دهید.

  • اگر آتش یا دود ظاهر شد، سعی کنید خروجی های اضطراری را باز کنید و از سرسره های بادی استفاده کنید یا از سمت بال خارج شوید.

سخن نهایی

به طور کلی مسافرت با هواپیما نیز مانند دیگر وسایل نقلیه خطرات و ریسک های مخصوص به خود را دارد اما اجازه ندهید که این اتفاقات شما را از مسافرت هوایی منصرف کند. چرا که این اتفاقات با اینکه وحشتناک به نظر می رسد اما در برابر شمار پروازهایی که روزانه انجام می‌شوند، بسیار نادر و یا حتی در برابر تلفات جاده ای ناچیز است. پس با در نظر گرفتن این موضوع که شرایط کنترل و بازرسی آنقدر پیشرفته شده است که کمتر هواپیماربایی شانس ورود به هواپیما را دارد و آشنایی با راهکارهای مدیریت شرایط بحرانی دیگر ترسی برای پرواز نداشته باشید. چرا که اگر ترس از اتفاقاتی که احتمال بروز آن ها بسیار اندک است، مانع از این شود که سوار هواپیما شوید مطمئناً چیزی بیشتر از یک سفر هوایی را از دست دادید. به امید سفرهایی امن و خاطره انگیز برای شما.