اجازه دهید اینطور به این سوال پاسخ دهیم که اگر فکر کردید تنها مسافران می توانند حین پرواز بخوابند سخت در اشتباهید. خدمه پرواز و خلبانان نیز به استراحت و خواب نیاز دارند. گاهی این استراحت در منزل و یا هتل مقصدی که در آن توقف کرده اند صورت می گیرد و گاهی نیز به دلیل طولانی بودن زمان پرواز درون هواپیما. اما قوانین سختگیرانه ای در این مورد وجود دارد و اوضاع با زمانی که شما حین رانندگی خوابتان می گیرد و کنار جاده پارک می کنید و می خوابید متفاوت است!
شاید این موضوع کمی برای مسافران ترسناک باشد که احساس کنند زمانی که در هواپیما حضور دارند ممکن است خلبان خواب باشد اما خوابیدن خلبان حین پرواز نه تنها ترسناک نیست بلکه ایمنی پرواز را افزایش میدهد. معمولاً خلبانان در پروازهای طولانی مدت بدون توقف می خوابند، اگرچه در پروازهای کوتاه مدت نیز خوابیدن برای جلوگیری از آثار خستگی در خلبان مجاز است.
به طور کلی استراحت خلبان حین پرواز به دو صورت استراحت کنترل شده و استراحت معمولی انجام می شود.

استراحت کنترل شده (Controlled rest)



استراحت کنترل شده



استراحت کنترل شده زمانی اتفاق می افتد که خلبان در کابین خلبان می خوابد. این عمل به منظور ارتقاء سطح هوشیاری بیشتر خلبان انجام می شود و به خلبان کمک می کند تا سطح انرژی و تمرکز خود را بالا ببرد. زمان استراحت کنترل شده باید بین 10 تا 20 دقیقه باشد. رعایت این زمان برای استراحت خلبان بسیار مهم است چرا که اگر خوابیدن خلبان بیش از این باشد دچار کسلی می شود. علاوه بر این قوانین دیگری برای استراحت کنترل شده خلبانان در کابین خلبان وجود دارد که در ادامه به آنها اشاره می کنیم:

  • استراحت کنترل شده باید مورد بحث و توافق هر دو خلبان قرار گیرد.

  • استراحت کنترل شده برای هر دو خلبان در یک زمان مجاز نیست و فقط یک خلبان می تواند در یک زمان استراحت کنترل شده داشته باشد.

  • استراحت کنترل شده باید بر روی صندلی خود خلبان انجام شود و تنها خلبان مجاز است صندلی را در حالت نیمه خوابیده قرار دهد.

  • پس از بیدار شدن خلبان در حال استراحت، او باید از کنترل هواپیما برای مدتی معین اجتناب کند تا مطمئن شود که کاملا هوشیار است. آنها همچنین باید حداقل 15 دقیقه قبل از هرگونه فعالیت مهم مثل فرود بیدار باشند.

  • خلبان در حال استراحت باید از اینکه خلبان دیگر می تواند در مدت زمان استراحت او به خوبی هواپیما را هدایت کند اطمینان حاصل کند.

  • برای به حداقل رساندن احتمال خواب خلبان دیگر خدمه پرواز ارتباط منظمی با او برقرار می کنند تا از بیدار بودن او مطمئن شوند.

  • برخی هواپیماها همچنین دارای امکاناتی هستند که در صورت عدم لمس هیچ یک از دکمه ها در یک بازه زمانی خاص، هشدار داده می شود.

استراحت معمولی (bunk rest)



خوابیدن خلبان



اما این نوع استراحت کمی متفاوت تر از استراحت کنترل شده است. در این نوع استراحت خلبان زمان بیشتری برای خوابیدن دارد و در شرایطی صورت می گیرد که پرواز دارای چند خلبان جایگزین باشد. در این نوع از استراحت خلبان از کابین خود خارج می شود و در اتاق مخصوص استراحت می کند. اما این اتاق کجاست؟
بیشتر مسافران از وجود چنین مکانی در هواپیما بی خبرند به همین دلیل به آن اتاق پنهان می گویند. چرا که اغلب از دید مسافران خارج است و تنها از کابین خلبان می توان به آن راه پیدا کرد. در این اتاق اغلب دو صندلی که قابلیت تخت خواب شدن را دارند قرار گرفته و خلبان می تواند بر روی آنها بخوابد. گاهی برای دسترسی و ارتباط یا خلبان در این اتاق تلفن قرار می دهند تا خلبان بتواند با دستیار خود و دیگر خدمه هواپیما ارتباط داشته باشد.


استراحت معمولی خلبان



اگر چنین اتاقی در هواپیما وجود نداشته باشد یکی از صندلی های فرست کلاس به خلبانان تعلق می گیرد تا روی آن استراحت کنند. پس اگر در حال استراحت بودید و ناگهان مشاهده کردید خلبان در صندلی کنار شما خوابیده است تعجب نکنید. در این نوع استراحت چون خلبان مدت زمان بیشتری نسبت به استراحت کنترل شده می خوابد در نتیجه به مدت زمان بیشتری برای ریکاوری نیز نیاز دارد و باید 1 ساعت قبل از فرود هوشیاری کامل داشته باشد.


پس راجع به خوابیدن خلبان در طول پرواز نگران نباشید. همه چیز تحت کنترل است:)