خانه مردم شناسی کیش یک بنا با قدمت 200 ساله در یکی از قدیمی ترین محله های کیش است که برای معرفی فرهنگ و آداب و رسوم و نحوه معیشت و صنایع دستی بومیان کیش و با هدف اشتغالزلیی برای بومیان به خانه مردم شناسی تبدیل شده است . این خانه در ابتدا متعلق به حاج عبدالله بن شاهین تاجر مروارید و صاحب یکی از بزرگترین لنج های بادبانی آن زمان بود که در حرفه نجاری نیز مهارت داشت و این خانه از سه نسل قبل به او ارث رسیده بود .
مساحت این بنا 1200 مترمربع است و دارای 2 حیاط مجلسی و خانوادگی و 15 اتاق است و سبک معماری آن نیز کاملا بومی است . این خانه بعد از کسب اجازه از صاحب آن و با موافقت سازمان آزاد کیش در سال 1393 به خانه مردم شناسی تبدیل شد تا علاوه بر معرفی آداب و رسوم و معیشت بومیان بستری مناسب برای اشتغالزایی بومیان محله باشد . بنابراین تمامی فضاها با حفظ معماری سنتی و با استفاده از مصالح بومی بازسازی شد و سبک زندگی بومیان کیش در 80 سال پیش در آن به نمایش درآمد . در حال حاضر شما می توانید نحوه کار و معیشت بومیان کیش را به همراه ابزار و وسایل قدیمی پخت و پز، صید مروارید، ماهیگیری، مکان نگهداری خرما و تهیه شیره خرما بصورت سنتی، دو حلقه چاه آب برای تامین آب شرب ساکنان در این خانه به صورت ببینید .
اما قسمت های مختلف خانه شامل :

حیاط مجلسی

حیاط مجلسی



این حیاط مخصوص مردان غریبه و مهمان ها است که دو اتاق زمستانه و تابستانه ( مخصوص مهمان ) و تعدادی انبار و یک چاه دارد .

اتاق مهمان

اتاق مجلسی

از آنجایی که بومیان کیش احترام خاصی برای مهمانان قائل بودند یک اتاق مجزا در حیاط مجلسی خانه را به مهمانان ( مرد) اختصاص می دادند . این اتاق یک اتاق تابستانه است که سایبانی از برگ نخل در مقابل آن قرار دارد و بخاطر مهمان نوازی صاحب آن در تمامی سال میزبان مهمانان بوده است .

حیاط خانواده

این حیاط مخصوص خانواده و است مردان و افراد غریبه نمی توانستند در آن وارد شوند . قسمت های مختلف آن شامل

اتاق زمستانه و تابستانه

اتاق تابستانه که به آن مصیف می گویند به سبک خاصی ساخته شده است به این صورت که دور تا دور آن بادگیرهای طاقچه ای و پنجره است تا در تابستان با جریان هوا اتاق خنک شود . این اتاق تنها در تابستان مورد استفاده قرار می گرفت و در زمستان پنجر ها و بادگیرها را با گل می پوشاندند .

آشپزخانه

آشپزخانه یا مطبخ در واقع قسمتی از حیاط است که بومیان آنرا مسقف می کردند و دریچه هایی نیز برای خروج دود ناشی از پختن غذا در آن ایجاد می کردند تا برای پخت و پز در فصل تابستان مود استفاده قرار گیرد . این نوع آشپزخانه ها در نداشت و با برگ های بافته شده از خرما درست میشد . امروزه نیز این قسمت به همان سبک قدیم بازسازی شده و وسایل پخت و پز قدیمی را می توانید در آن ببینید .

مکتب خانه

مکتب خانه یا بیت الفروخ در واقع مدرسه روستای سفین بود که تا چهل سال پیش مردم روستا در آن قرآن آموزش می دیدند و از اعتبار و ارزش خاصی میان آنها برخوردار است .

اتاق مهمان

اتاق مهمان



اتاق مهمانان زن که نامش بیت القهوه بود مخصوص پذیرایی از زنان محله و مهمانان بود .از آنجایی که یک قسمت از اتاق به تهیه قهوه و چای اختصاص داشت به آن بیت القهوه میگفتند .

##انبار علوفه و نگهداری گاو و گوسفند

انبار



در نزد بومیان جزیره کیش نگهداری دام هم به جهت استفاده از گوشت و لبنیات اهمیت داشته است و در این خانه نیز تهدادی گاو و گوسفند نگهداری میشد که به همین منظور یکی از اتاق های خانه جهت نگهداری علوفه و غذای دام ها استفاده می شده که به آن بخارالهوش می گفتند .

##انبار خرما
چندول یا همان انبار خرما اتاقی با ابعاد 2 در 2 یا بزرگتر بوده که در آن چند صد کیلو خرما نگهداری می کردند . این انبار حتما باید در گوشه ای از حیاط ساخته می شد که در معرض باد نباشد زیرا باعث خشک شدن خرما می شد. بعد از گذشت مدتی از زنبیل های حصیری که خرما در آن قرار داشت شیره خرما خارج می شد و با شیب ملایم به سمت سوراخی که برای جمع شدن شیره خرما تعبیه شده بود حرکت می کرد و به این ترتیب بدون نیاز به ورود به چندول و دخالت دست بعد از چندین روز شیره خرما جمع آوری می شد . این فناوری به دست آوردن شیره خرما مختص بومیان کیش بوده و سابقه 600 ساله دارد و تا بحال این شیوه در هیچ جایی از ایران مشاهده نشده است.بعلت مصرف بالای خرما برای خانواده ، میهمانان ، خدمه ، جاشوهای لنج و … این خانه دارای دو انبار چندول می باشد که آثار شیره و هسته های خرما از 60 سال پیش در یکی از این انبارها موجود می باشد.