مراسم زار یا همان جن گیری در واقع یک مراسم آیینی همراه با موسیقی و با فلسفه درمان است که در جنوب کشور برگزار می شود. گفته می شود این مراسم از آفریقا به ایران آمده است و گرچه تفاوت هایی در نحوه برگزاری این مراسم در ایران و آفریقا وجود دارد اما هدف از برگزاری آن یکی است و ریتم موسیقی مشابهی نیز دارند.

معنای زار

در باور و اعتقادات مناطق جنوبی کشور زار در واقع نوعی باد فرا زمینی یا همان جن است که سوار بر موج دریا و از طریق بادهای موسمی وارد سواحل جنوبی کشور می شود و به صورت های مختلف در بدن آدم ها رسوخ می کند. با رسوخ زار در بدن، انسان دچار درد و بیماری می شود که با روش های معمول بهبود پیدا نمی کند و اصطلاحا هوایی می شود و تنها راه درمان آن برگزاری مراسم زار است.

مراسم زار



زار



مراسم زار در واقع مراسمی است که طی آن ارواح خبیثه را از بدن بیمار خارج می کنند! این مراسم توسط بابازار یا مامازار برگزار می شود. بابازار یا مامازار کسی است که خودش چندین بار به بیماری زار مبتلا شده است و به تسلط کافی بر باد رسیده است و می تواند آن را از بدن فرد مبتلا خارج کند. معمولا بابا زار یا ماما زار از افراد می‌خواهند فرد بیمار را نزد پزشک ببرند، اگر بیماری وی رفع نشد حتما باد زده شده و باید درمان گردد. از دیگر افراد حاضر در این مراسم اهل هوا هستند که خودشان حداقل یک بار توسط اجنه تسخیر و بعد در مراسم زار بهبود پیدا کردند.

نحوه برگزاری مراسم زار



برگزاری مراسم راز



قبل از مراسم زار یا مجلس بازی بیمار توسط بابازار یا مامازار به مدت یک هفته دور از دیگران نگه داشته می شود و با انواع روغن ها و داروهایی که مامازار وبابازار برایش تجویز می کنند، تحت نظر آنها آمادگی لازم برای حضور در مراسم را پیدا می کند. سپس با توجه به نوع باد مراسم زار با رهبری مامازار یا بابا زار که چوب خیزران در دست دارند و اهل هوا که بصورت نیم دایره پشت بیمار نشسته اند و به صورت ریتمیک دست می زنند و خود بیمار برگزار می شود. در گذشته این مراسم در فضای باز و امروزه اغلب در یک اتاق از خانه بابازار یا مامازار برگزار می شود. در مراسم زار با توجه به نوع باد، برای خارج کردن آن از بدن بیمار اعمالی مثل غسل دادن بیمار، صحبت و پرس و جوی بابا یا مامازار از باد، حرف زدن باد از زبان بیمار، تکان خوردن و حرکات غیرارادی بیمار، نذر و نیاز، رد کردن بیمار از زیر قرآن، دود دادن مواد مختلف، پوشاندن سر بیمار با پارچه، برآورده کردن توقعات باد انجام می دهند.
تعداد دفعات برگزاری مراسم به نوع باد بستگی دارد و ممکن است سه، هفت و یا چهارده شب طول بکشد و با توجه به اینکه بيمار مبتلا به باد براي هميشه درمان نمي ‌شود، هرچند مدت یکبار باید برای فرد بیمار مجلسي برگزار شود.

موسیقی زار



مراسم زار



در طول مراسم زار موسیقی مخصوصی نواخته می شود که معتقدند نوعی موسیقی درمانی و برپایه سازهای کوبه ای است و باعث می شود جن درون بدن بیمار مهربان شده و بیرون بیاید. یکی از سازهایی که برای نواختن موسیقی در مراسم زار استفاده می شود تنبوره است که فقط بابازار و یا کسی که از سوی او انتخاب شود اجازه نواختن دارند. بسیاری از آهنگ هایی که در این مراسم خوانده می شود به زبان عربی است. همزمان با موسیقی همانطور که در بالا اشاره کردیم بابازار یا مامازار شروع به صحبت با جن درون بدن بیمار می کنند و آن را صدا می زنند و با چوب به بدن بیمار ضربه می زنند تا جن از آن خارج شود.

سخن نهایی

با توجه به اینکه مراسم زار در جنوب کشور بخصوص استان هرمزگان و قشم انجام می شود اما همچنان بسیاری از مردم این منطقه نیز اعتقادی به وجود جن در بدن انسان ندارند و با توجه به هزینه این مراسم آن را خرافات و فرصتی برای درآمد زایی می دانند. اگر می خواهید اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید می توانید کتاب اهل هوا غلامحسین ساعدی را مطالعه بفرمایید.